روش نشتی سنجی موتور 

روش نشتی سنجی موتور

بررسی آثار و عملکرد هر سیستم یکی از روش‌های مهم در عیب‌یابی یک سیستم به شمار می‌رود این بررسی‌ها می‌توان با استفاده از ابزار و یا بدون استفاده از ابزار و ایجاد شرایط خاص عملکردی آن سیستم می‌باشد. موتور خودروها نیز به‌عنوان یک سیستم از این امر مستثنی نیست. آزمایش نشتی سنجی موتور که یکی از آزمایش‌های سه‌گانه روی موتور، از معروف‌ترین و کامل‌ترین روش‌ها در بررسی عملکرد موتور به شمار می‌رود این آزمایش‌ها در شکل 1 نشان‌داده‌شده است.

آزمایش‌های سه‌گانه موتورشکل 1- آزمایش‌های سه‌گانه موتور

در مقاله های تحت عنوان عیب یابی به کمک دستگاه کمپرس سنج موتور و عیب یابی موتور با استفاده از اندازه گیری کمپرس سیلندر در مورد شیوه بررسی و عیب یابی با استفاده از روش کمپرس سنجی مطالب ارائه شده است . برای بررسی موتور با استفاده از ازمایش خلا سنجی نیز می‌توانید به مقاله تست خلا سنجی با استفاده از اطلاعات سنسور مپ ( MAP ) مراجعه کنید.در این مقاله در مورد روش سوم که آزمایش نشتی سنجی است مطالبی ارایه خواهد شد.

آزمایش نشتی سنجی

آزمایش نشتی سنجی نسبت به روش کمپرس سنجی و خلاسنجی از دقت و کیفیت پایین‌تری برخوردار است. اما نکته بسیار جالب در این روش استفاده از امکانات کمتر و ساده‌تر برای تحلیل نتایج آزمایش است.

تجهیزات موردنیاز

برای این آزمایش به یک کمپرسور (هر دستگاه دیگر ذخیره یا تولید فشار هوا) یک شیلنگ و یک آداپتور برای نصب شیلنگ روی موتور، و یک گیج نشان‌دهنده فشار، نیاز است. (شکل 2)

نمونه‌ای از تجهیزات موردنیاز برای آزمایش نشتی

شکل 2- نمونه‌ای از تجهیزات موردنیاز برای آزمایش نشتی سنجی

رویه کلی آزمایش

این آزمایش به دو بخش کلی تقسیم می‌شود که در شکل 3 این دو مورد نشان‌ داده‌ شده است.

روش‌های بررسی در آزمایش نشتی سنجیشکل 3- روش‌های بررسی در آزمایش نشتی سنجی

بررسی صدا و نشانه‌ها: ساده‌ترین کار برای بررسی مشکلات موتور این روش می‌باشد. برای انجام بررسی صدا نیاز به استفاده از گیج نشان‌دهنده فشار نیز نمی‌باشد. برای اجرای این روش مراحل زیر را انجام دهید.

  1. بهتر است این آزمایش در حالت سرد بودن موتور انجام شود.
    نکته: البته در برخی دستور کارها پیشنهاد شده، موتور ابتدا به دمای نرمال برسد. سپس این آزمایش انجام شود، اما اگر بر اساس این رویه کار را انجام می‌دهید دقت کنید و اجازه دهید کمی دمای موتور پایین بیاید و حتماً از دستکش مناسب استفاده کنید تا دچار سوختگی نشوید
  2.  موتور را بچرخانید تا سیلندر موردنظر در ابتدای کورس احتراق قرار گیرد. (در موتورهای خطی متداول، سیلندر متقابل را در حالت قیچی قرار دهید) تا پیستون در بالاترین محل خود قرار بگیرد و سوپاپ‌های دود و هوا بسته باشند.
  3.  شمع سیلندر مربوطه را باز کنید.
  4.  شیلنگ با همراه آداپتور (داری رزوه شمع موتور) را به‌جای شمع ببندید.
  5. شیر مخزن کمپرسور را کم‌کم باز کنید. اما آن را تا آخر باز نکنید.
  6.  از سمت مانیفولد هوا مدار را بررسی کنید بهتر است کمی دریچه گاز را باز کنید و بررسی کنید آیا صدای هوافشرده از آن ناحیه بگوش می‌رسد.
    اگر به گوش رسید نشانه وجود مشکل در سوپاپ هوا سیلندر مربوطه است (آب‌بندی نبودن سوپاپ و سیت آن – کج شدن – تایم نادرست……)
  7. گیج روغن را خارج کنید و بررسی کنید آیا صدای هوای فشرده از این ناحیه به گوش می‌رسد. این آزمایش را می‌توان با خارج کردن سوپاپ PCV و بررسی صدا انجام داد.
    در صورت شنیده‌شدن صدا از مجرای گیج، رینگ کمپرس در سیلندر مربوطه دچار مشکل است.
    در صورت شنیده‌شدن صدا از مجرای سوپاپ PCV احتمال اول خرابی رینگ است اما می‌تواند مشکل از آب‌بندی نبودن سوپاپ‌های هوا یا دود نیز باشد.
  8. در رادیاتور یا مخزن تحت‌فشار (با مخزن انبساطی اشتباه گرفته نشود) را جدا کنید و بررسی کنید آیا مایع خنک‌کننده موتور قل‌قل می‌کند.
    در این صورت احتمال خرابی واشر سیلندر(یا سوختن واشر سر سیلندر) و راه پیداکردن نشتی ریز مجرای آب به اتاق احتراق وجود دارد.
  9. بررسی کنید از سمت لوله اگزوز صدایی به گوش می‌رسد یا خیر.
    در صورت شنیده‌شدن صدا، سوپاپ دود سیلندر مربوطه مشکل دارد.
    شکل 4 محل نصب شیلنگ کمپرس هوا و نواحی بررسی را نشان می‌دهد.
این مطلب را حتما بخوانید  تایپت هیدرولیکی موتور

بررسی صدا و نشانه‌ها در آزمایش نشتی موتور1- تزریق فشار باد به سیلندر از محل شمع 2- بررسی رادیاتور 3- بررسی مانیفولد هوا 4- بررسی سوپاپ PCV یا بررسی مجرای گیج روغن 5- بررسی اگزوز
شکل 4- بررسی صدا و نشانه‌ها در آزمایش نشتی سنجی موتور

بررسی عددی: برای انجام آزمایش نشتی سنجی و بررسی عددی لازم است از حداقل یک گیج فشار در آزمایش استفاده شود. اگرچه کیت‌های ایده‌آل برای نشتی سنجی دارای دو گیج فشار هستند که یکی فشار عمومی مدار و دیگری فشار در ناحیه موردنظر را نشان می‌دهد. شکل 5 چند نمونه از کیت آزمایش نشتی سنجی را نشان می‌دهد.

دو نمونه کیت گیج فشار شکل 5 – دو نمونه کیت گیج فشار برای بررسی نشتی سنجی

برخی شرکت‌های تولیدکننده تجهیزات آزمایش خودرو این مجموعه را به‌صورت یک کیت در اختیار قرار می‌دهند. شکل 6 یکی از انواع کیت‌های موجود را نشان می‌دهد.

کیت آزمایش نشتی سنجیشکل 6- کیت آزمایش نشتی سنجی

کیت‌های مناسب باید دارای حداقل تجهیزات که در شکل 7 نشان‌داده‌شده است باشند.

اجزا ضروری در کیت نشتی سنجی 1- کویک کانکتور اتصال به مخزن 2- آداپتور جای شمع M12 3- آداپتور جای شمع M14
4- شیلنگ اتصال به مخزن 5- محل قرارگرفتن گیج 6- گیج تست 7- گیج فشار مخزن
8- کانکتور نری 9- رگولاتور 10- شیلنگ رابط
شکل 7 – اجزا ضروری در کیت نشتی سنجی

روش کار:
1- موتور را روشن کنید، اجازه دهید به دمای نرمال برسد. سپس آن را خاموش کنید. پس از چند دقیقه شمع را خارج کنید و بررسی کنید سیلندر در آغاز کورس احتراق باشد در غیر این صورت کمی موتور را بچرخانید تا وضعیت موردنظر به وجود بیاید. آداپتور و رابط مخصوص را در محل شمع ببندید. توجه کنید که حتماً از دستکش مناسب استفاده شود. (شکل 8)

این مطلب را حتما بخوانید  پلاستیگیج چیست؟ کاربرد آن کجاست؟

بستن رابط و آداپتور شمع روی سیلندر شکل 8 – بستن رابط و آداپتور شمع روی سیلندر

2- قبل از اتصال گیج به آداپتور روی سیلندر، فشار ورودی را با کمک رگولاتور و بررسی گیج فشار ورودی (فشار مخزن)تنظیم کنید. فشار حدود 100 psi یا 6 bar برای انجام این آزمایش مناسب است. شکل 9 این کار را نشان می‌دهد

 تنظیم فشار ورودی رابط شکل 9 – تنظیم فشار ورودی رابط را به مجموعه کیت و گیج متصل کنید.

3- مطابق شکل 10 گیج را به آداپتور روی سیلندر متصل کنید.

اتصال رابط به واحد گیجشکل 10 – اتصال رابط به واحد گیج

4- با استفاده از گیج تست میزان افت فشار را بررسی کنید. این میزان نباید از محدوده 20% بیشتر باشد. درصورتی‌که افت فشار در هر سیلندر بیش از 20 % باشد. شکل 11 این مورد را نشان می‌دهد. لازم است نشتی آن سیلندر در اثر خرابی رینگ، آب‌بندی نبودن یا خرابی سوپاپ‌ها، خرابی واشر سر سیلندر یا تاب برداشتن سر سیلندر بر اساس رویه‌ای که در بالا اشاره شد اقدام شود.

محدود گیج مناسب بر اساس راهنمای استفاده کیت نشتی سنجیشکل 11 – محدود گیج مناسب بر اساس راهنمای استفاده کیت نشتی سنجی

نکته: ترجیحاً میزان افت فشار از محدوده میانی 20% هم کمتر نشود. در غیر این صورت برای احتیاط رویه بررسی محل خرابی انجام شود.

آزمایش‌های سه‌گانه موتور روش‌های بسیار مناسبی برای بررسی و عیب‌یابی موتور بدون بازکردن می‌باشد. با این کار می‌توان محدوده عیب را تشخیص داد و حتی قبل از بازکردن حدود هزینه تعمیرات و زمان موردنیاز برای آن را تعیین کرد و به مشتری گزارش داد.

برای نوشتن دیدگاه باید وارد بشوید.
فهرست