عملکرد آلترناتور

عملکرد آلترناتور

آلترناتورها مولد جریان برق متناوب می باشند. اساس عملکرد آلترناتور کار آنها شبیه به دینام ها می باشد با این تفاوت که در دینام ها میدان آهنربایی (مغناطیسی) ثابت است و جریان الکتریکی در قسمت متحرک (آرمیچر) به وجود می آید، اما در آلترناتور ها بر عکس می باشد بطوری که میدان آهنربایی (روتور) متحرک است و جریان الکتریکی در قسمت ثابت شده روی بدنه آلترناتور که استاتور نام دارد تولید می شود.

شکل زیر چگونگی تولید جریان برق در آلترناتور را نشان می دهد، همانطور که ملاحضه می کنید بسته به اینکه کدام قطب آهنربایی در مقابل سیم باشد جهت جریان تولیدی در سیم نیز متفاوت خواهد بود. شکل زیر تصویر کاملتری از اجزاء آلترناتور ساده و نحوه تولید جریان برق در آن را نشان می دهد.

شکل a آهنربایی را نشان می دهد که در جهت عقربه های ساعت میچرخد و قطب شمال آن در سمت چپ و قطب جنوب آن در سمت راست قرار گرفته است، در نتیجه خطوط قوای مغناطیسی در داخل استاتور از سمت قطب شمال به سمت قطب جنوب و یا در جهت عقربه های ساعت حرکت می کنند.

این خطوط قوای مغناطیسی توسط سیم هایی که از داخل استاتور گذشته است قطع می شوند این عمل باعث می شود که  جریان الکتریکی در جهت عقربه های ساعت در سیم پیچ تولید شود. حال اگر آهنربا نیم دور بچرخد محل قرار گرفتن قطبین آهنربا تغییر خواهد کد. بطوری که قطب شمال آهنربا نیم دور بچرخد محل قرار گرفتن قطبین آهنربا تغییر خواهد کرد. بطوری که قطب شمال آهنربا مطابق شکل حالت b در سمت راست و قطب جنوب در سمت چپ قرار خواهد گرفت. بر همین اساس جهت خطوط قوای مغناطیسی در استاتور از سمت راست به چپ یعنی خلاف جهت عقربه های ساعت خواهد بود، در نتیجه جهت جریان تولید شده در سیم بر عکس خواهد بود. چرخیدن مداوم آهنربا باعث می شود، ولتاژ تولیدی در سیم از بیشترین حد مثبت به بیشترین حد منفی تغییر کند. این تغییر در شکل زیر نشان داده شده است.

در خصوص عملکرد آلترناتور اگر از یک سیم برای سیم پیچی استاتور استفاده شود، آلترناتور برق تک فاز و اگر از 3 سیم استفاده شود آلترناتور برق 3 فاز تولید خواهد کرد.

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                منبع: کتاب تعمیر کار برق خودرو

گروه فنی مهندسی ایمگ