نحوه یاتاقان‌گذاری موتور TU3

(خودروی پژو 206 تیپ 2 و 3)

همانگونه که در مقاله “یاتاقان‌” ذکر شد، میزان لقی بین یاتاقان‌های موتور باید بین 0/02 تا 0/08 میلیمتر باشد. درصورتیکه این میان لقی کمتر از 0/02 میلیمتر باشد، فیلم روغن بین یاتاقان و محور میل‌لنگ تشکیل نمی‌گردد و باعث سایش یاتاقان و میل‌لنگ می‌شود و چنانچه این مقدار لقی از 0/08میلیمتر تجاوز کند، فیلم روغن تشکیل شده قادر به تحمل ضربات ناشی از احتراق سوخت و هوا نخواهد بود و با گسیخته شدن این فیلم روغن، تماس فلز یاتاقان و فلز محور میل‌لنگ ایجاد می‌شود و نهایتا سایش و تخریب یاتاقان‌ها و محورهای میل‌لنگ را به دنبال خواهد داشت.
بدین منظور در قسمت پشت ياتاقان عباراتی نوشته شده است كه به شرح ذيل می‌باشد:

  1. STD : به معنی استاندارد بوده و بدين منظور است كه ميل لنگ استاندارد است و محور آن توسط دستگاه ميل لنگ تراش تراشيده نشده است.
  2. 010 : تعمير اول يعنی ميل لنگ يك بار به ضخامت يك صدم اینچ یا 0/25 میلیمتر تراشيده شده است و میل لنگ تعمیر اول نامیده می شود.
  3. 020 : تعمير دوم يعنی ميل لنگ يك بار به ضخامت دو صدم اینچ یا 0/5 میلی متر يا دوبار و هربار به ضخامت یک صدم اینچ متر یا 0/25 میلیمتر تراشيده شده است. اعداد فوق به صورت030 و 040 وجود داشته و بيان كننده عمق تراش محور ميل لنگ می‌باشد. چنانچه ميل لنگ به تراش 040 یا یک میلیمتر یا تعمیر چهارم برسد، بايد ميل لنگ را تعويض نمود.

در موتورهای امروزی عمدتا به منظور سهولت در انتخاب یاتاقان مناسب، لبه یاتاقان‌ها را مطابق شکل 1 رنگ‌آمیزی می‌کنند تا بتوان با سهولت بیشتر، سرعت زیادتر و خطای کمتر نسبت به انتخاب یاتاقان مناسب یا اصطلاحا یاتاقان‌گذاری اقدام کرد.

رنگ‌آمیزی یاتاقان‌ها شکل1-رنگ‌آمیزی یاتاقان‌ها برای سهولت در یاتاقان‌گذاری

 نحوه یاتاقان‌گذاری موتور  TU3 

  این موتور بر روی خودروی پژو 206 تیپ‌های 2 و 3 نصب شده است

  • یاتاقان‌گذاری یاتاقان‌های ثابت موتور TU3:

    در موتور TU3، یاتاقان‌های سمت بلوک سیلندر به رنگ سیاه و از گروه C می‌باشند در حالیکه یاتاقان‌های سمت کپه یاتاقان‌ها در 6 گروه با 6 رنگ مختلف در نظر گرفته شده‌اند که از دو روش زیر برای انتخاب یاتاقان می‌توان اقدام کرد:

1- روش استاندارد با توجه به مشخصات درج شده بر روی بلوک سیلندر و میل‌لنگ

در موتور TU3، نیم‌یاتاقان‌های ثابت شماره‌های 1، 3 و 5 سمت بلوک سیلندر و سمت کپه‌یاتاقان از نوع بدون شیار هستند در حالیکه نیم‌یاتاقان‌های شماره‌های 2 و 4 از نوع شیاردار می‌باشند.جدول 1 مشخصات نیم‌یاتاقان‌های ثابت شماره‌های 2 و 4 که شیاردار هستند را نشان می‌دهد.

مشخصات نیم‌یاتاقان‌های ثابت جدول 1-مشخصات نیم‌یاتاقان‌های ثابت شیاردار شماره‌های 2 و 4

جدول 2-مشخصات نیم‌یاتاقان‌های ثابت شماره‌های 1، 3 و 5 که بدون شیار هستند را نشان می‌دهد.

مشخصات نیم‌یاتاقان‌های ثابت بدون‌شیار جدول 2-مشخصات نیم‌یاتاقان‌های ثابت بدون‌شیار شماره‌های 1، 3 و 5

توجه 1:
نیم‌یاتاقان‌های سمت بلوک سیلندر فقط از گروه C و با رنگ سیاه هستند.

توجه 2:
دقت کنید که نیم‌یاتاقان‌های سمت بلوک سیلندر و سمت کپه یاتاقان را جابجا نصب نکنید.

توجه 3:
در پشت یاتاقان‌های تعمیری، حرف R درج شده است و این یاتاقان‌ها را از یاتاقان‌های استاندارد متمایز می‌کند.

جدول 3-نیز مشخصات بغل یاتاقانی این موتور را نشان می‌دهد.

مشخصات بغل یاتاقانی موتور TU3جدول3-مشخصات بغل یاتاقانی موتور TU3

توجه 4:
میزان لقی طولی مجاز میل‌لنگ بین 0/70 تا 0/27میلیمتر است.

نحوه انتخاب یاتاقان‌های میل‌لنگ:

برای انتخاب یاتاقان‌های میل‌لنگ ابتدا باید کد درج شده بر روی بلوک سیلندر(معمولات به سمت فلایویل) کد درج شده بر روی وزنه تعادل یا لنگ سیلندر آخر(شمارش از سمت فلایویل) مطابق شکل 2 را یادداشت کنید

توجه 5:
شماره‌گذاری سیلندرها و یاتاقان‌های موتور از سمت فلایویل انجام شده است یعنی سیلندر نزدیک به فلایویل، سیلندر شماره یک می‌باشد.

کدهای درج شده بر روی بلوک سیلندرشکل 2-کدهای درج شده بر روی بلوک سیلندر(B) و وزنه تعادل میل‌لنگ(A)

بر اساس کدهای درج شده بر روی بلوک سیلندر و وزنه تعادل میل‌لنگ و جدول 4 می‌توان نسبت به انتخاب یاتاقان‌های استاندارد میل‌لنگ اقدام کرد.

انتخاب یاتاقان‌های استاندارد میل‌لنگجدول 4-انتخاب یاتاقان‌های استاندارد میل‌لنگ

مثال:
اگر عبارت درج شده بر روی بلوک سیلندر DXINB و عبارت درج شده بر روی وزنه تعادل میل‌لنگ YBMRS باشد نیم‌یاتاقان سمت کپه یاتاقان مربوط به یاقان‌های ثابت به شرح زیر مشخص می‌شوند:
نیم یاتاقان پایینی شماره یک از محل تلاقی ستون D و سطر Y یا (DY) از نوع A یا آبی می‌باشد.
نیم یاتاقان پایینی شماره دو از محل تلاقی ستون X و سطر B یا (XB) از نوع G یا سفید می‌باشد.
نیم یاتاقان پایینی شماره سه از محل تلاقی ستون I و سطر M یا (IM) از نوع C یا سیاه می‌باشد.
نیم یاتاقان پایینی شماره چهار از محل تلاقی ستون N و سطر R یا (NR) از نوع C یا سیاه می‌باشد.
نیم یاتاقان پایینی شماره پنج از محل تلاقی ستون B و سطر S یا (BS) از نوع B یا نارنجی می‌باشد.

2- استفاده از پلاستیک‌گیج نوع PG-1

درصورتیکه موتور و میل‌لنگ فاقد کد مشخصات باشد یا موتور کارکرده و میل‌لنگ تعمیری باشد باید از این روش استفاده کرد. در این حالت نیم‌یاتاقان‌های سمت بلوک سیلندر باید از گروه C یا سیاه رنگ باشند ولی اولین نیم‌یاتاقان انتخابی سمت کپه‌یاتاقان‌ها باید از گروه A یا آبی رنگ به عنوان یاتاقان مبنا باشد. پس از نصب نیم‌یاتاقان‌های گروه C و گروه A، میل‌لنگ را کاملا تمیز کنید و بر روی بلوک سیلندر قرار دهید(نیم‌یاتاقان‌های 2 و 4 با نیم یاتاقان‌های 1، 3 و 5 متفاوت می‌باشند).

توجه 6:
دقت کنید که نیم‌یاتاقان‌های 2 و 4 با نیم یاتاقان‌های 1، 3 و 5 متفاوت می‌باشند و چنانچه میل‌لنگ تعمیری باشد، برای نیم‌یاتاقان‌های شماره 2 و 4 گروه U آبی رنگ به شماره فنی 0113C7 و برای نیم‌یاتاقان‌های شماره 1، 3 و 5 از گروه U آبی رنگ به شماره فنی 0113C4 استفاده کنید.

توجه 7:
چنانچه میل‌لنگ تعمیری باشد، از نیم‌یاتاقان‌های تعمیری سیاه رنگ به شماره فنی 0113C8 برای یاتاقان‌های شماره 2 و 4 و نیم‌یاتاقان‌های تعمیری سیاه رنگ به شماره فنی 0113C5 برای یاتاقان‌های شماره‌ 1، 3 و 5 برای نیم‌یاتاقان‌های سمت بلوک سیلندر استفاده کنید.

پلاستیک‌گیج(چنانچه نحوه کار با پلاستیک‌گیج را نمی‌دانید این مقاله “پلاستیگیج” را مطالعه کنید) را در به اندازه کافی ببرید و در محل مناسب قرار دهید و پیچ‌های کپه‌یاتاقان‌ها را با گشتاور و زاویه مجاز(پیچ M11 با گشتاور 2da.Nm بعلاوه 44 درجه و پیچ M6 با گشتاور 0.8 da.Nm)سفت کنید و بدون اینکه میل‌لنگ دوران کند میزان لهیدگی پلاستیک‌گیج را اندازه‌گیری کرده و از طریق جدول 5 نوع نیم‌یاتاقان مناسب را انتخاب کنید.

انتخاب نیم‌یاتاقان بر اساس میزان لقی میل‌لنگ جدول 5-انتخاب نیم‌یاتاقان بر اساس میزان لقی میل‌لنگ با یاتاقان یا میزان لهیدگی پلاستیک‌گیج

پس از انتخاب یاتاقان موردنظر، با نصب یاتاقان‌های انتخاب شده، مجددا با پلاستیک‌گیج میزان لقی بین میل‌لنگ و یاتاقان را اندازه‌گیری کنید، چنانچه میزان لقی در محدوده مجاز باشد یاتاقان‌های انتخاب شده درست می‌باشد، در غیر اینصورت باید مجددا و مطابق رویه فوق، نسبت به انتخاب یاتاقان اقدام گردد.

  • یاتاقان‌گذاری یاتاقان‌های متحرک موتور TU3:

یاتاقان‌های متحرک موتور پژو TU3، فقط دارای دو نوع استاندارد و تعمیری از گروه H مطابق جدول 6 می‌باشد.

یاتاقان‌های متحرک استاندارد جدول 6-یاتاقان‌های متحرک استاندارد و تعمیری موتور TU3

توجه 8:
مطابق شکل 3 اگر شاتون دارای سوراخ روغنکاری سیلندر باشد باید از یاتاقان متحرک سوراخ‌دار استفاده کرد و هنگام نصب باید توجه داشت سوراخ یاتاقان و سوراخ شاتون در راستای هم قرار گیرند. ضمن آنکه از یاتاقان سوراخ‌دار برای شاتون‌هایی که سوراخ روغنکاری ندارند نیز می‌توان استفاده کرد.

سوراخ روغنکاری شاتونشکل 3-سوراخ روغنکاری شاتون

این مطلب را حتما بخوانید  اصول حاکم بر مجموعه خورشیدی ساده | بخش اول
برای نوشتن دیدگاه باید وارد بشوید.
فهرست