استپر موتور یا موتور پلهای، قطعهای کوچک اما حیاتی در خودرو است که وظیفه تنظیم دور آرام موتور را بر عهده دارد. بسیاری از رانندگان و حتی تعمیرکاران هنگام تعویض این قطعه با این چالش مواجه میشوند که کدام مدل استپر برای خودروی آنها مناسب است و آیا میتوان از استپر خودروهای دیگر استفاده کرد؟ در این مقاله قصد داریم به بررسی کامل انواع استپر موتور در بازار ایران، وظایف فنی آن و راهنمای سازگاری قطعات مشترک بپردازیم تا دقیقاً مشخص شود استپر چه ماشینی به چه ماشینی میخورد.
آنچه در این مقاله خواهید خواند...
کارایی و ساختار انواع استپر موتور خودرو
استپرموتور مورد استفاده در موتور خودروهای بنزینی گرچه از لحاظ ساختار مکانیکی و الکتریکی دارای مبانی یکسانی و مشابه ای هستند ولی تفاوت هایی در جزئیات آنها وجود دارد که باعث شده است که قابلیت نصب بر روی همه خودروها وجود نداشته باشند. استپر موتورهای مورد استفاده در موتور خودرو دارای اجزای ذیل می باشند:
- دو عدد سیم پیچ استاتور
- یک عدد آرمیچر تشکیل شده از حدود 12 قطب آهنربایی S وN
- یک یا دو عدد بلبرینگ
- یک عدد ماردون تبدیل حرکت دورانی آرمیچر به حرکت خطی شیر کنترل دبی
- یک عدد سر استپر موتور که وظیفه کنترل دبی هوای ورودی به موتور را دارد
- یک عدد فنر
- یک عدد غلاف
- یک عدد درپوش عقب که حاوی کانکتورهای استپرموتور می باشد
- یک یا دو عدد اورینگ
تمامی استپر موتورهای مورد استفاده در موتور خودروهای بنزینی دارای 200 استپ یا گام می باشند که در هر یک گام، آرمیچر به اندازه 1.8 درجه دوران می کند و به طور تقریبی در هر گام سر یا شیر استپر موتور به اندازه 0.4 میلیمتر حرکت خطی می کند. برای درک بهتر نحوه فرماندهی ترانزیستورهای ECU و محاسبات ریاضی این گامهای حرکتی، میتوانید مقاله آموزش عملکرد و مدار کنترلی استپر موتور را مطالعه نمایید.
کارایی استپر موتور در کنترل هوای ورودی و دور آرام
با حرکت خطی سر استپرموتور، مسیر کنار گذر دریچه گاز باز یا بسته می شود و منجر به افزایش یا کاهش هوای ورودی به موتور می گردد که در موارد ذیل عملیات کنترلی را انجام می دهد:
نقش استپر در کنترل آلایندگی مونوکسید کربن (CO)
هنگامی که آلایندگی مونوکسید کربن یا CO موجود در دود خروجی افزایش می یابد، سنسور اکسیژن ولتاژی بیش از ۴۵/۰ ولت تولید می کند و از اینرو واحد کنترل یا ECU با ارسال فرمان باز کردن مجرای کنارگذر به استپر موتور، مسیر کنار گذر دریچه گاز باز می شود و هوای ورودی به موتور افزایش می یابد تا منجر به کاهش آلایندگی منوکسیدکربن یا CO شود.
عملکرد استپر هنگام زیر بار رفتن موتور در دور آرام
هنگامی که موتور در وضعیت دور آرام قرار دارد و راننده تجهیزات برقی یا مکانیکی خودرو مانند کمپرسور کولر، چراغ های جلو، گرم کن ها و غیره را فعال می کند، بار وارد بر موتور افزایش یافته و باعث کاهش دور موتور و بعضا خاموش شدن موتور می گردد، در این حالت واحد کنترل موتور یا ECU با پایش وضعیت دور موتور، به استپر موتور دستور باز کردن مجرای کنار گذر هوای ورودی را می دهد که با افزایش هوای ورودی و به نسبت آن سوخت تزریقی، توان موتور افزایش می یابد و نهایتا کسری دور موتور جبران می شود تا همچنان دور موتور ثابت بماند.
انواع استپر موتور بر اساس مدل خودروها در بازار ایران
به طور کلی پنج دسته استپر موتور در بازار خودروهای پرتیراژ کشور به شرح ذیل وجود دارند:
- مدل پیکان و پراید
- مدل موتور ملی یا EF7
- مدل رنو تندر ۹۰ و نیسان وانت
- مدل پژو ۲۰۶ تیپ های ۲ و۵
- مدل پژو ۲۰۶ تیپ ۲ قدیمی
تفاوت انواع استپر موتورها در چیست؟ (علت عدم سازگاری)
همانگونه که پیشتر نیز ذکر شد، تفاوت های موجود در این ۵ نوع استپرموتور مربوط به کلیات عملکرد استپر نمی باشد بلکه به جزئیات آن مطابق موارد ذیل مربوط می باشد:
- تفاوت در سر یا شیر استپر موتور
- تفاوت در نشیمنگاه استپر موتور روی هوزینگ دریچه گاز
- تفاوت در محل قرارگیری کانکتور
راهنما و جدول سازگاری؛ استپر موتور کدام خودروها به یکدیگر میخورد؟
| مدل خودرو | استپر چه ماشینهایی بهش میخوره؟ | نکته فنی و ساختاری مهم |
|---|---|---|
| پراید و پیکان | نیسان دوگانه، سمند و پژو ۴۰۵ (سیستم ساژم) | طول شفت و قطر کلاهک (شیر استپر) باید دقیقاً یکی باشد. |
| پژو ۲۰۶ (TU5) | هیچ ماشینی (نیاز به بررسی نوع دریچه گاز) | نکته کلیدی: مدلهایی که مجهز به دریچه گاز برقی هستند، اصلاً استپر موتور ندارند و این وظیفه بر عهده خود دریچه گاز است. |
| دوو سیلو | استپر پراید یا ماتیز (با تغییرات) | نمونههای بازار معمولاً به دلیل تفاوت در گام رزوه ماردون، نیاز به تنظیم دستی اولیه دارند. |
سوالات متداول
آیا استپر پژو به پراید، پیکان یا نیسان میخوره؟
خیر؛ هرچند مبانی الکتریکی و سوکت ۴ فیش آنها مشابه است، اما به دلیل تفاوت در شکل سر (شیر) استپر و نشیمنگاه روی هوزینگ دریچه گاز، امکان بستن استپر پژو روی پراید یا پیکان وجود ندارد. تعویض اشتباه این قطعات باعث ناهماهنگی در گامهای حرکت خطی (۰.۴ میلیمتر در هر استپ) شده و منجر به گاز خوردن بیدلیل یا خاموش شدن خودرو میشود.
فرق استپر دستی با برقی چیست و آیا استپر دستی خوب است؟
استپر برقی یک عملگر هوشمند است که مداوم توسط ECU برای تنظیم دور آرام (هنگام کولر گرفتن یا تغییرات CO) کنترل میشود؛ اما استپر دستی یک پیچ مکانیکی ثابت است. استفاده از استپر دستی به هیچ وجه خوب نیست؛ زیرا شاید نوسان دور موتور را موقتاً کور کند، اما در هوای سرد یا هنگام زیر بار رفتن موتور (مثل روشن شدن کمپرسور کولر)، خودرو را دچار افت شدید دور یا خاموشی میکند.
تازههای آموزشی
31 دیدگاه. ارسال دیدگاه جدید
سلام
پارس tu5دارم ایسیو ssatاز وقتی استپر فابریکش خراب شد هر نوع استپری کروز ایران رادیاتور و چند نمونه دیگه نصب کردم ماشین رو دور آرام و کولرگیری خاموش میشه
دلیل استپر میتونه باشه یا چیز دیگه
سلام هوزینگ دریچه گاز رو شستشو بدید و تمیز کنید و مشخصات استپر موتور تعویضی از لحاظ سر مخروطی استپر موتور و میزان مقاومت الکتریکی با استپر فابریک مقایسه کنید که درست باشه ضمن اینکه محل نشیمنگاه استپر موتور هم بررسی کنید که استپر موتور به راحتی بتونه حرکت کنه و گیر نداشته باشه.
استپر موتور پراید به لیفان ۵۲۰ می خورد؟
سلام.وقت بخیر.استپر چه ماشینی به لیفان ۵۲۰ مدل ۸۹ می خورد؟
سلام مشخصات برقی همه استپرموتورها با هم یکسان هست ولی مشخصات محل نصب کانکتور و بخش سری مخروطی استپر متفاوت(فلزی، پلیمری، مخروطی، استوانه ای و غیره) هست که بهتره قبل از خرید مشخصات کانکتور و مشخصات سری مخروطی رو با استپرموتورها موجود در بازار مقایسه کنید.
استوپر پراید به لیفان ۵۲۰ می خورد؟
سلام وقت بخیر
استپر چه ماشین هایی به وانت کارا ۲۰۰۰ میخوره؟
ممنون از سایت شما🙏
سلام بهتره از استپر خودش استفاده کنید چون فرم سر استپر موتور در کارکرد بخصوص دور آرام موتور تاثیر داره.
سلام استپر موتور xu7 با نیسان یکی است
سلام استپر نیسان با ال نود یکی هست میتونید مقاله زیر رو مطالعه کنید:
https://ameg.ir/%D9%88%D8%B8%D8%A7%DB%8C%D9%81-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%BE%D8%B1%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1-%D9%88-%D8%B9%DB%8C%D9%88%D8%A8-%D8%A2%D9%86/
سلام
سمند ای اف سون دارم مکانیک استپر پزویی روش بسته مشکلی نداره؟
سلام استپر موتور پراید، پیکان، ای اف سون و رانا به هم میخوره ولی پژو کمی تفاوت داره.
سلام استپر ال ۹۰ ب پراید میخوره؟
سلام نه با هم فرق دارند.
سلام
پژو پارس موتور معمولی دارم دور موتور دیر پایین میادیجورایی گیر میکنه مصرف بنزین هم بالا رفته بوی بدی از اگزوز میاد
سنسور دریچه گاز عوض کردم هیچ فرقی نکرد
سلام کارکرد استپر موتور رو بررسی کنید. فیلم داخل لینک زیر رو میتونید ببینید:
https://www.ameg.ir/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%BE%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%DA%86%D9%87-%DA%AF%D8%A7%D8%B2/
استپر موتور سیکلت با ماشین فرق میکنه
سلام بله معمولا متفاومت هست.
سلام رق بین استپر برای پراید گاز سوز و تک سوز هست ممنونم از راهنماییتون
سلام معمولا به هم میخوره
سلام و درود برای دوو سیلو چه استپر میشه جای گزین کردم ممنون میشم راهنماییم کنید
سلام استپر موتور دوو سیلو که در بازار موجود هست و اگه خواستید از یک ماشین دیگه جایگزین کنید باید تمامی ابعاد و اندازه ها و همچنین جنس سر استپر موتور ونیرویی که تولید میکنه در رفت و برگشت رو با هم انطباق بدید.
سلام ببخشید سوالی داشتم من کوییک دارم بعد امروز استپرمو عوض کردم خود استپر ماشین روی یکی از دسته های که جای پیچ داره کد ۵ داشت و یکم زبانه استپر بلند بود ولی امروز رفتم خریدم روش کد ۳ زده بود زبانش کوتاه تر بود نمیدونم شاید نرمال بوده باشه من چون اینو نمیدونم بلندو کوتاهیه استپرو بعد برند ایرانکو بود بهم داد فکر کنم ماله ۴۰۵ بوده میخواستم ببینم مشکلی برای ماشینم پیش نمیاد ؟ البته اولش یکم دور موتور بالا بود ولی کم کم نرمال شد و یک نکته دیگه روی سوکت کانکتور استپر یه کد چند رقمی داره ولی اون دوتا کد یکی بود میخواستم بدونم با این شرایط برای ماشینم مشکلی پیش نمیاد؟
سلام اگه موتور درست کار میکنه جای نگرانی نیست ولی اگه دور موتور نامنظم کار کرد یا بعضا بی دلیل گاز بخوره احتمالا استپر موتور با موتور سازگار نیست.
سلام وقتتون بخیر استپر موتور پراید مدل ۸۸ برای پژو ۴۰۵ موتور معمولی مدل ۹۴ دوگانه سوز دستی قابل استفاده هست؟ممنون میشم پاسخ بدید
سلام معمولا به هم نمیخوره چون هم سری استپر موتور این دو موتور با هم تفاوت دارند و هم موقعیت نصب سوکت برق.
سلام استپر پراید و ۲۰۶ بهم میخوره پس
من مال ۲۰۶ خراب شده و خود ب خود ماشین در حالت عادی خاموش میشه مطمانا از استپر هست چون وقتی درجا کار میکنه خاموش میشه و وقتی سوکت استپر در میارم کار میکنه و خاموش نمیشه
سلام و درود
من برای پراید دریچه گاز نیسان نصب کردم و استپر نیسان نصب شده روش ولی ماشین گاز میخوره میشه همون استپر پراید نصب کرد روش
تشکر
سلام احتمالا میزان باز بودن دریچه گاز نیسان به دلیل حجم بالاتر بازتر هست و هوای بیشتر به موتور میده و طبیعتا موتور گاز میخوره و با تعویض استپر بعید هست که مشکل حل بشه لذا بهتره که از هوزینگ دریچه گاز پراید استفاده کنید.
سایت راهنمایی کردن تان عالییه،به نظرتان از استپر ۲۰۶ میتوان برای پژو پارس سال هم استفاده کرد
سلام و سپاس از همراهی شما، نه به هم نمیخوره و توصیه نمیشه که جابجا نصب کنید.