تعمیر و تنظیم شمع خودرو

تعمیر و تنظیم شمع خودرو

قبل از تعمیر وتنظیم شمع مطابق (139-1) مقاومت وایر شمع­ها را اندازه­­گیری کرده و با وایر شمع نو یا کاتالوگ مقایسه کنید. در صورت زیاد شدن مقاومت، وایر شمع­ها را عوض کنید.

شمع خودرو دارای عمر 15000 تا 25000 کیلومتر می­باشد. ولی در فاصله هر 5000 کیلومتر یکبار باید باز شده و تمیز و بررسی گردد. در مورد تعمیر و تنظیم شمع نکات زیر را مدنظر داشته باشید:

شکل 1- اندازه ­گیری مقاومت وایر شمع

 

1- همواره دقت داشته باشید که طول رزوه شمع با طول رزوه جای شمع در سرسیلندر برابر باشد. شکلهای نامناسب طول رزوه شمع در شکل (140-1) نمایش داده شده است.

a : طول رزوه شمع زیاد است

b: طول رزوه شمع کوتاه است

c : طول زیاد رزوه شمع به دلیل عدم وجود واشر آب­بندی

d : کوتاه بودن طول رزوه شمع به دلیل استفاده از واشر اضافی

شکل 2- اشکال نامناسب طول رزوه شمع

 

اگر طول رزوه شمع کوتاه باشد، جرقه ضعیف درون محفظه احتراق بوجود آمده و دمای شمع کمتر از حد مجاز C º 450 تا C º 850 بوده و رزوه­های سرسیلندر سوخته و رسوب می­ گیرد به گونه ­ای که بستن شمع نو مناسب با مشکل مواجه می­ شود. اگر طول رزوه شمع­ از حد مجاز بیشتر باشد، باعث گداخته شدن قسمت اضافی بدنه شمع و در نتیجه ذوب شدن رزوه­های شمع و یا رسوب گرفتن و باز نشدن شمع می­شود.

عدم وجود واشر آب­بندی و یا استفاده از واشر اضافی نیز مناسب نمی­باشد. چرا که طول رزوه شمع درون سرسیلندر کم و زیاد می­گردد. «حالت c و d از شکل (2)»

2- فاصله هوایی بین الکترود بدنه و الکترود مرکزی شمع برای خودروها با توجه به سیستم­های جرقه­زنی مختلف بین 5/0 تا 5/1 میلی­متر می­باشد. در هر بار بررسی شمع، مطابق شکل (3) فاصله هوایی تنظیم گردد و پوسیدگی الکترود مرکزی برطرف شود.

a : اندازه­گیری فاصله هوایی بین الکترود مرکزی و الکترود بدنه

b : اندازه­گیری پوسیدگی الکترود مرکزی شمع­هایی که جنس آنها از فلز پلاتین یا طلای سفید می­باشند.

c : زیاد کردن فاصله هوایی بین الکترود مرکزی و الکترود بدنه

d : کم کردن فاصله هوایی بین الکترود مرکزی و الکترود بدنه

شکل 3- تنظیم و بررسی نمودن شمع

 

با توجه به ظاهر شمع می­توان از صحت یا سقم عملکرد سیستم جرقه، سوخت­رسانی و نحوه کار موتور اطمینان حاصل نمود. بعضی از این شرایط در زیر بیان شده است:

1- شرایط خوب و معمولی

مطابق شکل (4) رنگ عایق سرامیکی درون محفظه احتراق سفید متمایل به خاکستری یا خاکستری متمایل به زرد یا قهوه ­ای می ­باشد.

شکل 4- شرایط خوب و معمولی شمع

 

در این حالت وضعیت کار موتور و انتقال حرارت شمع مطلوب است. سیستم جرقه و سوخت­رسانی نیز تنظیم می­باشد. هیچ رسوبی از سوخت و روغن موتور روی شمع وجود ندارد و در کل بهترین وضعیت از کار موتور است.

2- وجود دوده کربن روی شمع

با توجه به شکل (5) ، عایق سرامیکی و الکترودهای شمع با لایه نازک و نرمی از دوده پوشیده شده است. این عیب به علت غنی بودن مخلوط سوخت و هوا، کثیف بودن فیلتر هوا، معیوب بودن ساسات اتوماتیک، استفاده زیاد از ساسات دستی، سرد ماندن شمع و یا کوچک بودن عدد روی شمع می­باشد که در اینصورت باید نسبت به رفع عیب اقدام نمود.

شکل 5- وجود دوده کربن روی شمع

 

3- وجود روغن روی شمع:

در این وضعیت عایق سرامیکی و الکترودها با لایه نازکی از روغن و دوده پوشیده می­شوند. این موضوع در شکل (6) مشاهده می­شود.

این عیب به دلیل وجود روغن در محفظه احتراق می­باشد که به دلیل بالا بودن سطح روغن، خراب بودن رینگ­ها و معیوب شدن راهنمای سوپاپ­ها می­باشد.

در موتورهای دو زمانه نیز که روغن را با سوخت به جهت روغنکاری قطعات استفاده می­کنند، وجود این عیب نشانه این است که روغن مخلوط با سوخت زیاد می­ باشد.

 

شکل 6- وجود روغن روی شمع

 

4- وجود خاکستر روی شمع

لایه ضخیمی از خاکستر روغن و افزودنیهای سوخت، روی الکترودها و عایق سرامیکی را پوشانده است که در شکل (7) مشاهده می­شود.

این عیب به علت وجود عناصر نامناسب در ترکیبات روغن می­ باشد که به صورت خاکستر، محفظه احتراق و شمع را می پوشاند.

شکل 7- وجود خاکستر روی شمع

 

5- قسمتی از الکترودهای شمع ذوب شده است

سطح الکترودها به صورت فرورفتگی و برجستگی درآمده است که در شکل (8) مشاهده می­گردد. ممکن است سطح ذوب شده ناشی از ذوب شدن شمع نباشد. این مشکل به دلیل بیش از حد گرم شدن شمع و در نتیجه ایجاد خودسوزی می­باشد و یا به دلیل معیوب بودن سوپاپ­ها، دلکو و یا نامناسب بودن کیفیت سوخت می ­باشد.

شکل 8- ذوب شدن الکترود شمع

 

6- پوسیدگی زیاد در الکترود بدنه

در این حالت فاصله هوایی زیادی به دلیل فرسایش الکترودها بین الکترود مرکزی و الکترود بدنه بوجود آمده است که در شکل (9) ملاحظه می­گردد این عیب به دلیل نامناسب بودن افزودنی­های روغن و سوخت می­باشد و یا به دلیل حرکت نامناسب مخلوط سوخت و هوا در اتاق احتراق و یا ضربه می ­باشد.

شکل 9- پوسیدگی الکترود بدنه شمع

 

نویسنده صیاد نصیری

گروه فنی مهندسی اِیمِگ