تعمير و تنظيم شمع خودرو

تعمير و تنظيم شمع خودرو

قبل از تعمير وتنظيم شمع مطابق (139-1) مقاومت واير شمع­ها را اندازه­­گيري كرده و با واير شمع نو يا كاتالوگ مقايسه كنيد. در صورت زياد شدن مقاومت، واير شمع­ها را عوض كنيد.

شمع خودرو داراي عمر 15000 تا 25000 كيلومتر مي­باشد. ولي در فاصلة هر 5000 كيلومتر يكبار بايد باز شده و تميز و بررسي گردد. در مورد تعمير و تنظيم شمع نكات زير را مدنظر داشته باشيد:

شكل 1- اندازه ­گيري مقاومت واير شمع

 

1- همواره دقت داشته باشيد كه طول رزوه شمع با طول رزوة جاي شمع در سرسيلندر برابر باشد. شكلهاي نامناسب طول رزوة شمع در شكل (140-1) نمايش داده شده است.

a : طول رزوة شمع زياد است

b: طول رزوة شمع كوتاه است

c : طول زياد رزوة شمع به دليل عدم وجود واشر آب­بندي

d : كوتاه بودن طول رزوة شمع به دليل استفاده از واشر اضافي

شكل 2- اشكال نامناسب طول رزوه شمع

 

اگر طول رزوه شمع كوتاه باشد، جرقة ضعيف درون محفظة احتراق بوجود آمده و دماي شمع كمتر از حد مجاز C º 450 تا C º 850 بوده و رزوه­هاي سرسيلندر سوخته و رسوب مي­ گيرد به گونه ­اي كه بستن شمع نو مناسب با مشكل مواجه مي­ شود. اگر طول رزوه شمع­ از حد مجاز بيشتر باشد، باعث گداخته شدن قسمت اضافي بدنة شمع و در نتيجه ذوب شدن رزوه­هاي شمع و يا رسوب گرفتن و باز نشدن شمع مي­شود.

عدم وجود واشر آب­بندي و يا استفاده از واشر اضافي نيز مناسب نمي­باشد. چرا كه طول رزوه شمع درون سرسيلندر كم و زياد مي­گردد. «حالت c و d از شكل (2)»

2- فاصلة هوايي بين الكترود بدنه و الكترود مركزي شمع براي خودروها با توجه به سيستم­هاي جرقه­زني مختلف بين 5/0 تا 5/1 ميلي­متر مي­باشد. در هر بار بررسي شمع، مطابق شكل (3) فاصلة هوايي تنظيم گردد و پوسيدگي الكترود مركزي برطرف شود.

a : اندازه­گيري فاصلة هوايي بين الكترود مركزي و الكترود بدنه

b : اندازه­گيري پوسيدگي الكترود مركزي شمع­هايي كه جنس آنها از فلز پلاتين يا طلاي سفيد مي­باشند.

c : زياد كردن فاصلة هوايي بين الكترود مركزي و الكترود بدنه

d : كم كردن فاصلة هوايي بين الكترود مركزي و الكترود بدنه

شكل 3- تنظيم و بررسي نمودن شمع

 

با توجه به ظاهر شمع مي­توان از صحت يا سقم عملكرد سيستم جرقه، سوخت­رساني و نحوة كار موتور اطمينان حاصل نمود. بعضي از اين شرايط در زير بيان شده است:

1- شرايط خوب و معمولي

مطابق شكل (4) رنگ عايق سراميكي درون محفظة احتراق سفيد متمايل به خاكستري يا خاكستري متمايل به زرد يا قهوه ­اي مي ­باشد.

شكل 4- شرايط خوب و معمولي شمع

 

در اين حالت وضعيت كار موتور و انتقال حرارت شمع مطلوب است. سيستم جرقه و سوخت­رساني نيز تنظيم مي­باشد. هيچ رسوبي از سوخت و روغن موتور روي شمع وجود ندارد و در كل بهترين وضعيت از كار موتور است.

2- وجود دودة كربن روي شمع

با توجه به شكل (5) ، عايق سراميكي و الكترودهاي شمع با لاية نازك و نرمي از دودة پوشيده شده است. اين عيب به علت غني بودن مخلوط سوخت و هوا، كثيف بودن فيلتر هوا، معيوب بودن ساسات اتوماتيك، استفاده زياد از ساسات دستي، سرد ماندن شمع و يا كوچك بودن عدد روي شمع مي­باشد كه در اينصورت بايد نسبت به رفع عيب اقدام نمود.

شكل 5- وجود دودة كربن روي شمع

 

3- وجود روغن روي شمع:

در اين وضعيت عايق سراميكي و الكترودها با لاية نازكي از روغن و دودة پوشيده مي­شوند. اين موضوع در شكل (6) مشاهده مي­شود.

اين عيب به دليل وجود روغن در محفظة احتراق مي­باشد كه به دليل بالا بودن سطح روغن، خراب بودن رينگ­ها و معيوب شدن راهنماي سوپاپ­ها مي­باشد.

در موتورهاي دو زمانه نيز كه روغن را با سوخت به جهت روغنكاري قطعات استفاده مي­كنند، وجود اين عيب نشانه اين است كه روغن مخلوط با سوخت زياد مي­ باشد.

 

شكل 6- وجود روغن روي شمع

 

4- وجود خاكستر روي شمع

لاية ضخيمي از خاكستر روغن و افزودنيهاي سوخت، روي الكترودها و عايق سراميكي را پوشانده است كه در شكل (7) مشاهده مي­شود.

اين عيب به علت وجود عناصر نامناسب در تركيبات روغن مي­ باشد كه به صورت خاكستر، محفظة احتراق و شمع را مي پوشاند.

شكل 7- وجود خاكستر روي شمع

 

5- قسمتي از الكترودهاي شمع ذوب شده است

سطح الكترودها به صورت فرورفتگي و برجستگي درآمده است كه در شكل (8) مشاهده مي­گردد. ممكن است سطح ذوب شده ناشي از ذوب شدن شمع نباشد. اين مشكل به دليل بيش از حد گرم شدن شمع و در نتيجه ايجاد خودسوزي مي­باشد و يا به دليل معيوب بودن سوپاپ­ها، دلكو و يا نامناسب بودن كيفيت سوخت مي ­باشد.

شكل 8- ذوب شدن الكترود شمع

 

6- پوسيدگي زياد در الكترود بدنه

در اين حالت فاصلة هوايي زيادي به دليل فرسايش الكترودها بين الكترود مركزي و الكترود بدنه بوجود آمده است كه در شكل (9) ملاحظه مي­گردد اين عيب به دليل نامناسب بودن افزودني­هاي روغن و سوخت مي­باشد و يا به دليل حركت نامناسب مخلوط سوخت و هوا در اتاق احتراق و يا ضربه مي ­باشد.

شكل 9- پوسيدگي الكترود بدنه شمع

 

نویسنده صیاد نصیری

گروه فنی مهندسی اِیمِگ