روش عمومی عیب‌یابی و رفع عیب خودرو

بخش عمده‌ای از وظایف مشاغل در حوزه خدمات مربوط به عیب‌یابی و رفع عیب است. این که مشاغل زیرمجموعه بهداشت و درمان هستند و یا در حوزه خدمات فنی اهمیت چندانی ندارد، مهم آن است که این مشاغل برای انجام این وظیفه شغلی خود یعنی حل مسئله و رفع مشکلات از یک فلوچارت تقریباً مشابه پیروی می‌کنند. به عبارت ساده‌تر همانطور که یک پزشک در حوزه یافتن بیماری و درمان آن یک مسیر مشخص را طی می‌کند به همان اندازه یک تعمیرکار در حوزه خودرو نیز برای پیداکردن و رفع مشکل از الگویی مشابه آن پزشک پیروی می‌کند.
فرایند حل مسئله در محدوده بهداشت و درمان سال‌هاست که به‌عنوان یک الگو پذیرفته شده و اجرا می‌شود اما در حوزه خدمات هنوز این چهارچوب به‌عنوان یک الگو مشخص و کارآمد شناخته نشده است. در این مقاله در نظر است که با آشناکردن عزیزانی که در این بخش خدمات خودرویی فعال هستند علاوه بر افزایش کیفیت ارائه خدمات سرعت آن نیز بالاتر رفته در نتیجه هم‌زمان با رضایت مشتری، کسب درآمد بهتری نیز برای تعمیرکاران حاصل شود.

آنچه که در این مقاله خواهید خواند…
مراحل 6 گانه عیب‌یابی و رفع عیب

  • پرسش (تعیین محدوده عیب)
  • بررسی اولیه
  • فکر کردن
  • انجام آزمایش
  • برطرف کردن عیوب
  • بررسی نهایی

 عیب‌یابی و رفع عیب خودرو

شکل 1- مراحل 6 گانه عیب‌یابی و رفع عیب

نکته: برخی کتب مراحل با اضافه‌کردن 2 مرحله دیگر این 6 مرحله را به 8 مرحله تبدیل کرده‌اند.

نکته: برخی شرکت‌های خودروساز روش عیب‌یابی را به‌صورت 3C معرفی می‌کنند (concern, cause, correction)

در ادامه به شرح مختصر مراحل عیب‌یابی پرداخته می‌شود.

مرحله اول: بپرسید (تعیین محدوده عیب)

همانطور که در مراجعه به پزشکان بارها تجربه شده، اولین سؤال دلیل مراجعه چیست دقیقاً همین سؤال در مورد مراجعین به تعمیرگاه نیز اتفاق می‌افتد.

مشکل ماشینت چیه؟

اولین پاسخ محدوده عمومی عیب‌یابی را مشخص می‌کند. با این کار بخش عمده‌ای از مسائل از دایره عیب‌یابی حذف خواهند شد. به‌عنوان‌مثال اگر پاسخ به این سؤال این‌طور باشد که:
ماشینم جوش میاره!!!
قطعاً تعمیرکار دیگر در مورد مشکلات که نمی‌تواند به این بخش مرتبط باشد (مثلاً مربوط به شیشه بالابر خودرو) را از محدوده عیب‌یابی حذف می‌کند. این کار به‌صورت ناخودآگاه تقریباً در تمامی فرایندهای عیب‌یابی انجام می‌شود. در ادامه معمولاً سؤالات هدفمند پرسیده می‌شود. این پرسش‌های اهمیت فراوانی دارند. چون درست است که مالک خودرو ممکن است متخصص نباشد اما باتوجه‌به اینکه هر روز با آن خودرو کار می‌کند شرایط عملکرد خودرو را بهتر می‌شناسد. در نتیجه تفاوت‌های کاری را قبل و بعد از بروز عیب راحت‌تر می‌شناسد؛ بنابراین پیشنهاد می‌شود یک چک‌لیست عمومی از سؤالات ممکن برای خود فراهم کنید و پس از شرح عمومی عیب از زبان مشتری آنها را بپرسید. به‌عنوان‌مثال

این مطلب را حتما بخوانید  واشر سر سیلندر موتور و ایرادات شایع آن

چند وقت است که از خودرو استفاده می‌کنید؟
چند وقت است این مشکل به وجود آمده؟
آیا جدیداً تعمیر یا سرویسی روی خودرو انجام شده؟
آیا همیشه این مشکل اتفاق می‌افتد یا فقط در شرایط خاص؟
آیا مشکلات دیگری هم دارد؟
سرویس‌های دوره‌ای را انجام می‌دهید؟

مرحله دوم: بررسی اولیه

باتوجه‌ به پاسخ‌هایی که مشتری در مرحله اول به سؤالات شما مطرح کرده است وارد مرحله دوم می‌شویم. بررسی آثار و نشانه‌های عیوب مانند بررسی صفحه نشان‌دهنده‌ها، بررسی دود خروجی از اگزوز، بررسی نشتی‌ها، بررسی پدال‌ها، بررسی روشن شدن یا نشدن چراغ‌ها و جا نرفتن دسته دنده و غیره.
در حین انجام این فرایند توجه به چند نکته بسیار ضروری است.

نکته اول: گاهی شکایت مشتری به دلیل ناآگاهی و انتظار نادرست از عملکرد سیستم موردنظر است. مثلاً فردی که نحوه فعال‌کردن برف‌پاک‌کن عقب را نمی‌داند و از این شکایت دارد که برف‌پاک‌کن کار نمی‌کند. یا در برخی خودروها برای تعویض دنده نیاز به فشردن دکمه‌ای روی دسته دنده وجود دارد و مثال‌هایی ازاین‌دست که برخی از آنها در شکل‌های 2 تا 5 معرفی شده است

کاربری کلید تعبیه شده روی برخی دسته‌دنده‌های دستیشکل 2- کاربری کلید تعبیه شده روی برخی دسته‌دنده‌های دستی

کاربری کلید گردش هوا در سیستم تهویه مطبوعشکل 3 – کاربری کلید گردش هوا در سیستم تهویه مطبوع

بنابراین ضروری است که درصورتی‌که عیب موردنظر به کاربری از تجهیزات ارتباط دارد ابتدا از شیوه صحیح کاربری قسمت مربوطه توسط آزمایش شخصی و پرسش از مراجع مطمئن شوید و در صورت لزوم کاربری مناسب را به مشتری آموزش دهید.

تأخیر زمانی در عملکرد بوق در برخی خودروها شکل 4- تأخیر زمانی در عملکرد بوق در برخی خودروها

نکته دوم: معمولاً در این مرحله از بررسی‌های ساده شامل بررسی‌هایی است که با حواس 5 گانه انجام می‌شود. استفاده از ابزارآلات و دستگاه‌ها در مراحل بعدی عیب‌یابی اتفاق می‌افتد.

مرحله سوم: فکر کنید

پس از دریافت توضیحات مشتری و بررسی‌های ساده اولیه ضروری است استراتژی عیب‌یابی را تعیین کنید. عیب‌یابی اصولی همواره هدفمند و منطقی است و تمامی موارد و معایب احتمالی را مدنظر می‌گیرد. روش بررسی هدفمند و مرحله‌ای قدم‌به‌قدم شما را به عیب اصلی نزدیک‌تر می‌کند. شکل 6 در یک نمودار ساده هدفمندی عیب‌یابی تا رسیدن به مشکل اصلی را مشخص می‌کند.

بررسی هدفمند1-محدوده عیوب با شنیدن عیب
2- محدوده عیوب پس از شنیدن شرح حالت خودرو
3- محدوده عیوب پس از بررسی اولیه
4- محدوده عیوب پس از آزمایش‌ها تخصصی
5- یافتن عیب
شکل 5- بررسی هدفمند

بررسی هدفمند بدون فکرکردن امکان‌پذیر نیست. در این مرحله باید تصمیم بگیرید چه آزمایش‌ها تخصصی را باید انجام دهید و برای انجام آن آزمایش‌ها چه ابزار و چه شرایطی ضروری است

مرحله چهارم عیب‌یابی: آزمایش کنید

پس از تعیین استراتژی عیب‌یابی در مرحله قبل، ابزار و تجهیزات موردنیاز برای آزمایش‌های مختلف خودرو مشخص می‌شود این ابزار و تجهیزات می‌تواند یک تست لامپ ساده، دستگاه عیب‌یاب، کمپرس سنج، مولتی متر،

این مطلب را حتما بخوانید  تایمینگ سوپاپ متغیر پیوسته CVVT

برخی ابزارهای تستشکل 6- برخی ابزارهای تست

باتوجه‌به محدوده عیب و استفاده مناسب از ابزار آزمایش می‌توان در بسیاری از موارد بدون بازکردن مجموعه به عیب موردنظر پی برد.

نکته بسیار مهم: گاهی خرابی‌های متفاوت در سیستم‌ها آثار مشابهی ایجاد می‌کنند بنابراین مثلاً هنگام بررسی خرابی‌های موتور باید به مشکلات سیستم سوخت‌رسانی نیز توجه کرد و یا هنگام بررسی برخی مشکلات در سیستم فرمان ضروری است آثار خرابی‌های سیستم تعلیق نیز در نظر گرفته شود. هر چه این بررسی دقیق‌تر باشد عیب‌یابی و رفع آن کامل‌تر خواهد بود.

هرچه آشنایی با ادوات و روش‌های بررسی بیشتر باشد این فرایند بهتر انجام خواهد شد. معمولاً دوره‌های کوتاه‌مدت راه کاری برای آشنایی با شیوه‌های مختلف عیب‌یابی سیتم های مختلف است. در همین سایت نیز مقالات بسیاری در مورد استفاده از ابزار تخصصی و روش عیب یابی مشاهده می کنید. مقالاتی مانند:
تست رله فن
نحوه تست سیم کشی خودرو
عیب یابی شیشه بالابر خودرو
تست خلا سنجی موتور

مرحله پنجم: عیب یا عیوب را بر طرف کنید

پس از مشخص‌شدن دلیل عیب بر اساس رویه تعمیرات اقدام به تنظیم، سرویس، تعمیر و یا تعویض قطعه یا قطعات موردنظر می‌شود.

نکته اخلاق حرفه‌ای: توجه کنید که اگر ضروری است حین فرایند تعمیر قطعات دیگری نیز باز شوند تا به قطعه موردنظر برسید، حتماً سایر قطعات را نیز مورد بررسی قرار دهید شاید آنها نیز نیاز به سرویس داشته باشند. مخصوصاً قطعاتی که بازکردن و بستن آنها نیازمند هزینه و زمان بیشتری است. به‌عنوان مثلاً اگر عیب داخلی جعبه‌دنده تشخیص داده شد و مجبور به بازکردن جعبه‌دنده ازروی خودرو شدید پس از بازکردن گیربکس، حتماً مجموعه کلاچ را مورد بررسی قرار دهید.

حتماً به‌تمامی دلایل خرابی توجه کنید. ممکن است خرابی چند قطعه هم‌زمان رخ‌داده باشد بنابراین در زمان رفع عیب باید تمامی موارد بررسی شود.

مرحله ششم عیب‌یابی: بررسی نهایی کنید

یکی از مهم‌ترین مراحل عیب‌یابی و رفع عیب، مرحله آخر یا بررسی نهایی است. هدف بررسی نهایی کاملاً مشخص است. پس از تعمیر و بستن مجموعه روی خودرو، مجدداً با استفاده از آزمایش‌های اولیه و یا آزمایش با ابزار فرایند تعمیر مورد بررسی قرار گرفته و تأیید کنید که تعمیر صحیح انجام شده است. گاهی ضروری است پس از گذشت زمان خودرو مجدداً مورد بررسی قرار گرفته تا از صحت تعمیرات مطمئن شد و درصورتی‌که آثاری از آن خراب و یا ایجاد خرابی‌های جدید بروز پیدا کرد حتماً باید فرایند را مجدداً انجام داد.

اجرای این 6 مرحله باعث می‌شود که مشتری با رضایت کامل از تعمیرگاه خارج شود و رضایت مشتری به منزله تضمین کسب درآمد خواهد بود.

برای نوشتن دیدگاه باید وارد بشوید.
فهرست